Tap

-An Rasin - Biografiýa

Racine (Jean Racine) 1639-njy ýylyň 22-nji dekabrynda Fransiýanyň La Ferte Milon şäherinde dünýä indi we XVII asyryň iň meşhur we täsirli fransuz dramaturglarynyň birine öwrüldi. Onuň eserleri, şol sanda "Fedra", "Andromaha" we "Fedre" ýaly eserleri nusgawy fransuz pajygasynyň beýikligi hasaplanýar.

Han protestant ene-atasynyň maşgalasynda doguldy we protestant buthanasynda çokundyryldy. Ol ýaşlygynda gowy bilim aldy we Por-Royal kollejinde okady, şol ýerde gadymy edebiýat we nusgawy betbagtçylyklar dünýäsine girdi. Bu bilim onuň geljekki döredijiligine çuňňur täsir etdi.

Dramaturgiki karýerasy 1660-njy ýylda "Akylly bolmak sungaty" ("L'Art d 'être amoureux") komediýasynyň ýazylmagy bilen başlandy. Şeýle-de bolsa, onuň hakyky üstünligi pajygalary ýazyp başlanda geldi. Onuň ilkinji uly işi 1667-nji ýylda sahnalaşdyrylan "Andromaha" pajygasydy. Bu onuň ajaýyp dramatiki karýerasynyň başlangyjydy.

Žan klassisizmiň, görnüşiň berkligini, düzgünleriň berjaý edilişini we stiliň beýikligini görkezýän edebi ugruň wekili bolupdyr. Onuň betbagtçylyklary aýdyň gurluşy, deňagramly gepleşikleri we täsirli monologlary bilen tapawutlanypdyr. Ol Sofokl we Ewripid ýaly gadymy awtorlaryň eserlerine esaslanýan nusgawy betbagtçylygyň idealyna çalyşýardy.

Jeanyň iň meşhur betbagtçylyklaryna "Fedra" (1677), "Andromaha" (1667), "Britanitsa" (1669), "Berenika" (1670) we "Ippolita" (1677) girýär. Bu eserler hyjuw, güýç, dönüklik we ahlak dilemmasy temalaryny öwrendi. Onuň betbagtçylyklary üstünlikli bolup, şa köşgünde we aristokratik toparlarda meşhurlyk gazandy.

Racin patyşa XIV Lýudowikiň döwründe köşk dramaturgydy we onuň howandarlygyndan lezzet alýardy. Şeýle-de bolsa, onuň döredijiligi hemişe şol döwrüň şa tagamlaryna we ahlak kadalaryna laýyk gelmeýärdi. Mysal üçin, şa zenany Fedranyň öweý gyzy Gipolita bolan gadagan hyjuwyny beýan edýän "Fedra" betbagtçylygy patyşanyň we ybadathana häkimiýetleriniň arasynda garyşyk duýgulary döretdi.