Tap

Samuel Teýlor Kolerij - Biografiýa

Samuel Teýlor Kolerijiň terjimehaly: Durmuş, Döredijilik we Edebiýata we Filosofiýa goşan goşandy

Samuel Teýlor (Samuel Taylor Coleridge) iňlis edebiýatynyň we filosofiýasynyň taryhynda beýik şahsyýet bolup galan at. Onuň durmuşy we döredijiligi XIX asyryň romantizminiň we edebi hereketleriniň ösmegine uly täsir edipdir. Bu terjimehalda biz onuň durmuşynyň esasy pursatlaryny, edebi eserlerini we filosofiýa we tankytlara goşan goşandyny gözden geçireris.

Samuel Teýlor 1772-nji ýylyň 21-nji oktýabrynda Angliýanyň Devon ştatynyň Ottondail şäherinde doguldy. Onuň maşgalasy garyp, ýöne bilimli bolup, ýaşlar edebiýaty we dilleri öwrenmekde ajaýyp ukyplaryny görkezdiler. Ilkinji ýyllarynda Çarterhauz mekdebinde okaýardy, şol ýerde latyn we grek mugallymlary onuň zehinini we bilimlere bolan islegini görüpdirler.

Orta mekdebi gutarandan soň Kembrij uniwersitetine girdi we şol ýerde nusgawy edebiýaty we filosofiýany öwrendi. Şol döwürde ol goşgy ýazyp, edebi çekişmelere gatnaşyp başlady. Onuň filosofiýa, esasanam Immanuel Kant we Fridrih Şelling ýaly nemes idealistleriniň eserlerine bolan gyzyklanmasy onuň biliminiň möhüm bölegine öwrüldi.

Samuel Teýlor Kolerij iňlis edebiýatynyň nusgawy görnüşine öwrülen "Köne deňizçi balladasy" ("The Rime of the Ancient Mariner") we "Sweet Water Cup" ("Kubla Khan") goşgulary bilen tanalýar. Onuň goşgulary fantaziýanyň baýlygy, çuňňur duýgulary we dili ulanmagy bilen tapawutlanýar.

Kolerij şeýle hem beýik edebiýatşynas we tankytçydy. Şekspir baradaky leksiýalary we poeziýa baradaky essesi edebi tankytlara ep-esli täsir etdi. Onuň William Wordsworth bilen hyzmatdaşlygy iňlis poeziýasynyň taryhynda iň möhüm eserleriň biri bolan "Lyrical Ballads" -yň döredilmegine sebäp boldy.