Tap

Francis Bekon - Biografiýa

Bekon (Francis Bacon) - filosofiýada, ylymda we metodologiýada rewolýusiýa bilen baglanyşykly at. XVI-XVII asyrlaryň iňlis filosofy, syýasatçysy we ylmy akyldary filosofiýanyň we ylmyň taryhynda öçmez yz galdyrdy. Bu terjimehalda Bekonyň durmuşy we filosofiki ideýalary, empirizmiň, ylmy usulyň ösmegine goşan goşandy we häzirki zaman pikirlenişine edýän täsiri barada gürrüň bereris.

Francis 1561-nji ýylyň 22-nji ýanwarynda Angliýanyň York şäherinde aristokratlar maşgalasynda dünýä indi. Onuň kakasy möhüriň saklaýjy lordy, ejesi bolsa Kenterberi arhiýepiskopynyň gyzydy. Çagalykdan okamak we logiki pikirlenmek ukybyny görkezdi.

Frensis Kembrij uniwersitetiniň Triniti kollejinde nusgawy bilim aldy we soňra Gresiýada we Italiýada okuwyny dowam etdirdi. Angliýa gaýdyp gelip, syýasy karýerasyna başlady we parlamentiň agzasy boldy. Wakalary jedel etmek we seljermek ukyby oňa ýokary döwlet wezipelerini eýelemäge kömek etdi.

Frensis bilimiň dünýäniň tejribesinden we syn etmeginden gelip çykandygyny öňe sürýän filosofiki ugur bolan empirizmi esaslandyryjylaryň birine öwrüldi. Onuň "Täze Organon" (New Organon) eseri ylmy usulyň we metodologiýanyň ösmegine möhüm goşant goşdy we Ylmy ynkylabyň esasy tekstleriniň birine öwrüldi.

Bakon dünýä barada bilim almak üçin synlamalary we synlamalary ulanmaga çagyrdy. Onuň faktlary we empirik maglumatlary ýygnamaga esaslanýan ylmy gözleg usuly ylmy we gözleg usulyýetini geljekde ösdürmek üçin esas boldy.

Şeýle hem Frensis Aristoteliň filosofiýasyny tankytlap, onuň gözleg usulynyň gaty dogmatiki bolandygyny we ylymyň ösmegine goşant goşmaýandygyny öňe sürdi. Ol has aç-açan öwrenmäge çagyrypdyr we häkimiýete esaslanýan dogmalary ret edipdir.