Tap

Eli Mihalson - Biografiýa

Mihalson ylmy üstünlikleriň we gözleglerdäki tutanýerliligiň nyşanyna öwrülen at. Beýik optik we fizik, ýagtylygyň tizligi baradaky düşünjäni tersine öwrüp, häzirki zaman fizikasynyň düýbüni berkiten synaglary netijesinde ylym taryhynda öçmez yz galdyrdy. Bu terjimehalda Mihelsonyň durmuşyna we ylmy üstünliklerine, onuň ylym dünýäsine edýän täsirine we esasy bilimlere goşan ebedi goşandyna serederis.

Albert Eibraham 1852-nji ýylyň 19-njy dekabrynda Praga şäherinde dünýä indi. Maşgalasy ýewreýdi we ony bilim we bilim ruhunda terbiýeledi. Eli ilkibaşdan ylym we tehnika bilen gyzyklandy we onuň ukyplary çalt ýüze çykdy.

Maşgalasy Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna göçenden soň, Ogaýo ştatynyň Kliwlend şäherindäki Keýs-Günbatar ätiýaçlyk uniwersitetine girdi. Bu ýerde ol ylmy gözleglerini dowam etdirdi we optika we fizika bilen gyzyklandy.

Eli Mihelsonyň iň meşhur üstünliklerinden biri XIX asyryň ahyrynda we XX asyryň başynda geçirilen ýagtylygyň tizligini ölçemek boýunça synagy boldy. Ýagtylygyň tizligi gowy takyklyk bilen bilinýärdi, ýöne bu ululygy has takyklyk bilen anyklamaga çalyşýardy.

Özi döreden interferometri ulanyp, Mihalson birnäçe synag geçirdi, şol sanda efiri gözlemek üçin döredilen meşhur Mihalson-Morli synagy, ýagtylygyň ýaýramagyny düşündirýän teoriýa bilen çak edilýän gurşaw. Şeýle-de bolsa, Mihelsonyň synaglary ýagtylygyň tizliginiň Eartheriň efir hereketine bagly däldigini görkezdi. Bu açyş Albert Eýnşteýniň otnositellik teoriýasynyň ösüşinde möhüm pursat bolup, ylmy dünýägaraýşyny tersine öwürdi.

Üstünlikli synaglardan soň karýerasyny ylmy dünýäde dowam etdirdi. Ol dürli uniwersitetlerde, şol sanda Çikago uniwersitetinde işledi, şol ýerde meşhur mugallym we alym boldy. Onuň optika we interferensiýa ugrundaky gözlegleri fizikanyň ösüşine çuňňur täsir etdi.