Tap

Noam Çomski - Biografiýa

Çomski - akylyň zehinliligi we aňyň güýjüne çydamly ynam bilen baglanyşykly at. Ol XX we XXI asyryň iň täsirli intellektuallarynyň biridir we onuň dilçilik, filosofiýa we jemgyýetçilik işine goşan goşandy ägirt uly boldy. Geliň, Çomskiniň terjimehalyna göz aýlap, onuň öz ideýalary we işleri bilen dünýäni nädip üýtgedip bilendigine düşüneliň.

Nuhyň ilkinji ýyllary bilim we ylma bolan höwes bilen doldy. 1928-nji ýylda Pensilwaniýa ştatynyň Filadelfiýa şäherinde Belarusdan gelen ýewreý immigrantlarynyň maşgalasynda doguldy. Noam çagalygynda-da okamak ukybyny görkezip, dil we lingwistika bilen gyzyklandy.

Orta mekdebi gutarandan soň, Noam Garward uniwersitetine girdi. Onuň bilimi geljekki karýerasy we gözlegleri üçin esas boldy. Ol bar bolan lingwistik teoriýadaky kynçylyklary çalt görüp, öz düşünjelerini işläp düzüp başlady.

Şeýle-de bolsa, Noamyň karýerasynda hakyky öňegidişlik onuň generatiw grammatika teoriýasyny hödürlän "Sintaktik gurluşlar" (1957) atly eseri boldy. Bu teoriýa lingwistika boýunça öwrülişik bolup, adam beýnisiniň dili gaýtadan işlemegi baradaky pikiri täzeden gözden geçirdi. Dogabitdi dil ukybynyň we ähliumumy grammatikanyň barlygy baradaky pikirler lingwistikada merkezi boldy we gözlegleriň bu ugruna täsir etmegini dowam etdirýär.

Dilçilikden başga-da, Noam Çomski jemgyýetçilik işlerine işjeň gatnaşyp, köp sanly jemgyýetçilik we syýasy hereketleriň gyzgyn tarapdary boldy. Ol adam hukuklarynyň tarapdary bolan uruşlara garşy çykdy we onuň global syýasaty we ykdysadyýeti seljermegi dünýä meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin möhüm bolup çykdy.

Onuň "Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri we syýasat" (1988) we "Birmeňzeş täsir" (1996) ýaly syýasy filosofiýa we häzirki zaman jemgyýetini tankytlamak baradaky eserleri jemgyýetde uly gyzyklanma döretdi we jedel döretdi. Onuň häkimiýetiň gurluşy we media manipulýasiýalary baradaky seljermeleri biziň döwrümizde hem möhüm bolup çykdy.