Tap

Mariýa Küri - Biografiýa

Küri: Radiaktiwligiň beýik pioneriniň ömri we ylmy mirasy

Mariýa (7 noýabr 1867 - 4 iýul 1934) - ylmy üstünlikleriň we fizikanyň we himiýanyň ösmegine goşan goşandynyň nyşanyna öwrülen at. Ol Nobel baýragyna mynasyp bolan ilkinji aýal alym we iki dürli ylmy ugurda Nobel baýragynyň eýesi bolan ýeke-täk adamdy. Bu terjimehalda biz onuň durmuşynyň möhüm pursatlaryny, ylmy gözleglerini, dünýä ylmyna edýän täsirini we rak keseline garşy göreşe goşan goşandyny gözden geçireris.

Mariýa Sklodowskaýa şol döwürde Russiýa imperiýasynyň bir bölegi bolan we Polşanyň hökümdarlygynda bolan Warşawada doguldy. Ol bilimli ene-atalaryň maşgalasynda ulaldy we ylma we bilime irki gyzyklanma bildirdi. Çagalygy kynçylyk bilen bellendi, ýöne ol Pari Parisde bilim alyp, ylmy karýerasyna başlady.

Mariýa radioaktiwlik ugrundaky gözlegleri bilen meşhur boldy. Ol we adamsy Pýer radiý we poloniý ýaly radioaktiw elementleri gözden geçirdiler we radioaktiwligi ölçemek üçin usullary döretdiler. Bu açyşlar rak keselini bejermegiň we keselleri anyklamagyň täze usullarynyň döredilmegine getirdi.

1903-nji ýylda Mariýa Küri fizika boýunça Nobel baýragyna mynasyp boldy, 1911-nji ýylda bolsa himiýa boýunça ikinji Nobel baýragyny aldy. Onuň işi atomyň tebigaty we ony öwrenmegiň usullary baradaky düşünjäni üýtgetdi.

Birinji jahan urşundan soň Mariýa ýaralanan esgerleri anyklamak we bejermek üçin rentgen enjamlaryny berýän lukmançylyk otlylaryny guramaga işjeň gatnaşdy. Onuň tagallalary rak keseline we beýleki kesellere garşy göreşmäge ýardam berdi.