Tap

Jon Keples - Biografiýa

Keples (Jon Keples) 1571-nji ýylyň 27-nji dekabrynda Angliýanyň Weis şäherinde doguldy we öz döwrüniň iň beýik alymlarynyň we filosoflarynyň birine öwrüldi. Onuň durmuşy we ylmy karýerasy ylymyň we filosofiýanyň taryhynda çuňňur yz galdyrdy.

Jon kiçijik söwdagäriň maşgalasynda doguldy, ýöne onuň adatdan daşary aňy we ylma bolan höwesi ony deň-duşlaryndan tapawutlandyrdy. Ol Grinwiçdäki Korol grammatika mekdebinde okaýar we matematika we astronomiýa bilen gyzyklanýar. Onuň zehinine Kembrij uniwersitetinde stipendiýa berildi.

Jon astronomiýa we fizika boýunça alyp barýan işleri bilen meşhur boldy. Ol Nikolaý Kopernik tarapyndan teklip edilen geliosentrik ulgamyň tarapdarydy we planetalara we ýyldyzlara köp syn etdi. Ol öz gözlegleriniň netijesinde planetalaryň hereketiniň üç kanunyny düzdi.

1. Birinji kanun (elliptik orbitalar kanuny) planetalaryň elliptik orbitalarda, Gün bilen fokuslaryň birinde hereket edýändigini öňe sürýär.

2. Ikinji kanun (deň meýdanlar kanuny) planetalaryň orbitalarynyň dürli nokatlarynda tizligini beýan edýär, Güneşden planetada geçirilen radius-wektoryň deň aralyklarda deň meýdanlary süpürýändigini öňe sürýär.

3. Üçünji kanun (döwürleriň kanuny) planetanyň Günüň töweregindäki aýlanyş döwrüni Güneşden ortaça aralygy bilen baglanyşdyrýar.