Tap

Johann Wolfgang fon Göte - Biografiýa

Gýote (1749-1832) - beýik nemes edebiýatynyň we medeniýetiniň nyşany. Bu görnükli şahyr, ýazyjy, filosof we alym sungatyň we edebiýatyň taryhynda ýatdan çykmajak yz galdyrdy. Onuň eserleri dünýä edebiýatynyň nusgawy eserleri hasaplanýar we edebi we çeper ugurlaryň ösmegine uly täsir edipdir. Bu terjimehalda Iohann Wolfgang fon Gýoteniň durmuşyna we döredijiligine, onuň edebiýata we medeniýete goşan goşandyna, şeýle hem dünýä edebiýaty üçin ähmiýetine serederis.

Johann Wolfgang fon 1749-njy ýylyň 28-nji awgustynda Germaniýanyň Frankfurt am Main şäherinde doguldy. Ol imperator geňeşçisiniň we öý hojalykçysynyň ogly. Çagalykdan edebiýata we sungata bolan gyzyklanmasy ýüze çykyp, ene-atasy onuň bilime bolan höwesini goldaýardy.

1765-nji ýylda Leipzig uniwersitetine girip, hukuk öwrendi, ýöne edebiýat onuň hakyky gyzyklanmasydy. Bu ýerde ol edebiýat toparlary bilen tanyşdy we ilkinji goşgularyny we eserlerini ýazyp başlady.

Iň meşhur eserleriň biri "Ýaş Werteriň görgüleri" (1774) romany bolup, derrew oňa uly üstünlik we şöhrat getirdi. Roman ýaş Werteriň söýgüsi we onuň görgüleri hakda gürrüň berýär we romantizmiň we ýaşlygyň nyşanyna öwrüldi. Bu eser bestseller boldy we öz döwrüniň ýaşlaryna ep-esli täsir etdi.

Gýote Italiýanyň Rim şäherinde birnäçe ýyl geçirdi, bu ýerde italýan medeniýeti bilen syýahat we aragatnaşyk onuň işine uly täsir etdi. Ol italýan dilini we sungatyny öwrenýärdi we bu duýgy onuň soňky eserlerinde, şol sanda "Italienische Reise" (Italienische Reise) goşgusynda öz beýanyny tapdy.

Gýote dramaturg hökmünde hem meşhur bolupdyr. "Goetz fon Berlihingen" we "Faust" ýaly pýesalary nemes dramaturgiýasynyň nusgawy görnüşine öwrüldi. "Faust" onuň adam durmuşynyň, ruhunyň we ýagşylyk bilen ýamanlygyň arasyndaky baky göreşiň baky temalaryny öwrenen iň meşhur eseridir. Bu betbagtçylyk birnäçe tapgyrda ýazyldy we Gýote ölene çenli tamamlanmady.