Tap

Ewripid - Biografiýa

(Euripides) b.e.öň 480-njy ýylda gadymy Gresiýanyň Salamis adasynda doguldy. Ol gadymy döwrüň iň beýik dramaturglarynyň birine we eserleri gadymy grek dramaturgiýasynyň we edebiýatynyň ösüşine çuňňur täsir eden Aýşil we Sofokl bilen bilelikde üç sany beýik tragikiň birine öwrüldi.

Ewripidiň ilkinji ýyllary barada az zat bilinýär. Ol aristokratik maşgalada doguldy we gowy bilim aldy. Dramaturgiki karýerasy Afinyda başlandy, şol ýerde drama festiwallaryna gatnaşmak üçin tragediýa ýazyp başlady.

Ewripid dramaturgiýadaky özboluşlylygy we täzelikleri bilen tanalýardy. Ol betbagtçylyklaryň gurluşyna we mazmunyna düýpli üýtgeşmeler girizdi. Taňrylar köplenç esasy hereketlendiriji güýçler bolan adaty betbagtçylyklardan tapawutlylykda Ewripid adam keşplerine we psihologiýasyna ünsi jemledi. Onuň keşpleri has real we çylşyrymly bolup, köplenç ahlak dilemmalaryna duş gelýärdi.

Ewripidiň ýazan iň meşhur betbagtçylyklarynyň arasynda "Medeýa", "Ippolita", "Elektra" we "Troada" -ny bellemelidiris. Ol bu eserlerde söýgi, dönüklik, ar almak we ykbal ýaly köp sanly mowzuklara degip geçipdir. Onuň betbagtçylyklary köplenç çekişmelere we jedellere sebäp bolup, häzirki zaman tomaşaçylary we okyjylary üçin aktual bolup galýardy.

Ewripid afiny halky we öz döwrüniň syýasy işgärleri bilen çylşyrymly gatnaşykda bolupdyr. Onuň jemgyýetçilik we syýasy meselelere tankydy garaýyşlary käwagt nägilelik döredýärdi. Ol Afinydan çykyp, ömrüniň bir bölegini Gresiýanyň beýleki şäherlerinde geçirdi.

Ewripid b.e.öň 406-njy ýylda Makedoniýada ýa-da Egina adasynda aradan çykypdyr. Ol dramaturgiýanyň we edebiýatyň taryhynda öçmez yz galdyrdy we onuň täsiri şu güne çenli duýulýar.