Tap

Emmanuel Lewinas - Biografiýa

Lewinas (Emmanuel Levinas) - ahlak, jogapkärçilik we adamlaryň arasyndaky gatnaşyklar filosofiýasy bilen baglanyşykly at. Litwaly fransuz filosofy, häzirki zaman filosofiýasynda ýatdan çykmajak yz galdyrdy we adam gatnaşyklaryna we ahlak düşünjesine goşant goşdy. Bu terjimehalda Emmanuel Lewinasyň durmuşy we filosofiýasy, häzirki zaman pikirlenişine edýän täsiri we XX asyryň filosofiýa taryhynda möhüm orny barada gürrüň bereris.

Emmanuel 1906-njy ýylyň 12-nji ýanwarynda Russiýa imperiýasynyň Kowno şäherinde (häzirki Kaunas, Litwa) doguldy. Onuň çagalygy Birinji jahan urşy we rewolýusiýalary ýaly kyn döwürler bilen bellendi. Lewinasyň maşgalasy ilkinji bilimini alan Ukraina göçdi.

1923-nji ýylda Emmanuel bilimini dowam etdirmek üçin Fransiýa göçdi. Sorbonna uniwersitetinde filosofiýany öwrendi we Genri Bergson we Edmund Gusserl ýaly filosoflaryň eserlerinden ylham aldy. Şeýle hem ol iudaizm we ýewreý filosofiýasy bilen meşgullandy, bu bolsa onuň geljekki filosofiýasyna täsir etdi.

Emmanuel Lewinasyň eserleri "Existence and Existents" we "Time and Other" ýaly möhüm eserleri öz içine alýar. Ol adam gatnaşyklaryna, ahlak we jogapkärçilige ünsi jemleýän "ýüz etikasynyň" filosofiki düşünjesini işläp düzdi. Onuň filosofiýa stili çuňňur seljermesi we pikiriň aýdyňlygy bilen tapawutlanýar.

Lewinas filosofiýasynyň esasy düşünjesi "ýüz etikasy" bolup durýar. Ol adamzadyň başga bir adamyň öňünde jogapkär bolmalydygyny we bu garaýşyň ahlak üçin esas döredýändigini öňe sürdi. Ol abstrakt düşünjelerimizden hemişe ýokary bolan we jogapkärçiligimizi talap edýän başga bir adamyň keşbiniň ähmiýetini nygtady.

Emmanuel ahlak we gatnaşyklar baradaky filosofiýa we häzirki zaman pikirine çuňňur täsir edipdir. Onuň eserleri filosoflary, ahlakçylary we dürli ugurlardaky gözlegçileri ruhlandyrýar. Onuň şahsyýetiň ähmiýetine we beýleki adamlaryň öňündäki jogapkärçiligine ünsi gyzyklanma we çekişme döredýär.