Tap

Edward Saýd - Biografiýa

Saýd (1935-2003) - medeni we syýasy şahsyýet meselelerini, şeýle hem edebiýatda we jemgyýetde häkimiýetiň we tarapdarlygyň täsirini çuňňur seljermegiň nyşanyna öwrülen at. Bu amerikan alymy we ýazyjysy edebiýatşynas, syýasy pelsepe we medeni tankytda ýatdan çykmajak yz galdyrdy. Geliň, Seýdiň terjimehalyna çümeliň we onuň durmuşy we ylmy üstünlikleri barada has köp öwreneliň.

Edward 1935-nji ýylyň 1-nji noýabrynda Palestina ştatynyň Iýerusalimde doguldy. Maşgalasy palestinaly hristiandy. 1951-nji ýylda Ysraýyl döredilenden soň Saidiň maşgalasy Liwana, soňra bolsa ABŞ-a göçdi. Edward Prinston uniwersitetinde bakalawr derejesini, soň bolsa Garward uniwersitetinde iňlis edebiýaty boýunça doktorlyk derejesini aldy.

Saýd akademiki karýerasyna Kolumbiýa uniwersitetinde iňlis edebiýaty mugallymy bolup başlady. Ol höwesjeň edebiýatşynas we analitikdi we gözlegleri Amerikan we Iňlis edebiýatyna gönükdirildi. Şeýle-de bolsa, onuň işi medeni we syýasy şahsyýet meselelerine, esasanam palestina-ysraýyl konfliktiniň çäginde kem-kemden has giň häsiýete eýe boldy.

Edward Sadyň iň meşhur we möhüm eserlerinden biri 1978-nji ýylda neşir edilen "Orientalizm" atly kitabydyr. Bu kitapda Günbataryň Gündogaryň şekillerini göz öňüne getirýän, düşündirýän we dolandyrýan usullaryny öwrenýär. günbatar alymlaryny we ýazyjylaryny Gündogar barada stereotipler döretmekde aýyplaýar we olaryň kolonial güýçleriň syýasy bähbitlerine hyzmat edendigini öňe sürýär. "Orientalizm" kitaby medeni tankyt we kolonial mirasa täzeden garamak babatda klassiklere öwrüldi.

Edward Saýd işjeň jemgyýetçilik işgäri we palestinaly milli öz-özüňi kesgitlemegiň tarapdarydy. Ol parahatçylyk başlangyçlaryna gatnaşdy we palestinalylaryň hukuklaryny aç-açan goldady. Onuň eserleri we çykyşlary Eastakyn Gündogarda we bütin dünýäde parahatçylygy goldaýanlaryň köpüsine ylham berdi.

Edward edebi gözleglere, syýasy filosofiýa we medeni tankytlara uly täsir galdyrdy. Onuň eserleri şahsyýetiň, häkimiýetiň we tarapdarlygyň meseleleri bilen meşgullanýan alymlary, aktiwistleri we akyldarlary ruhlandyrmagy dowam etdirýär. Onuň orientalizmiň we medeni stereotipleriň täsiriniň seljermesi häzirki jemgyýetde möhüm bolup galýar.