Topish

Oyna (1975)

«Ko’zgu» - bu an’anaviy syujetdan mahrum bo’lgan g’ayrioddiy kinematografik asar. Buning o’rniga film o’ziga xos xotiralar oqimi, o’z ongi ko’zgusida aks ettirilgan bosh qahramonning hayoti va fikrlari parchalari. Film bolalikdagi epizodlar, ota-onalar haqidagi xotiralar, tarixdan parchalar, she’riy parchalar va falsafiy fikr-mulohazalarni o’zida mujassam etib, inson mavjudligining mozaikasini yaratadi.

Filmning bosh qahramoni uning hayotining turli davrlarida rejissyorning oʻzi boʻlib, uning xotiralari va fikrlari filmning asosiga aylanadi. U o’zining bolaligini, ota-onasini, orzu-umidlarini va hayotining mazmuni haqida o’ylaganini eslaydi. Film qahramonning o’zi bilan samimiy muloqoti, o’zini va atrofdagi dunyoni tushunish va anglashga urinish sifatida qurilgan.

«Oyna» vaqt doirasi yoki odatdagi xronologik tartib bilan cheklanmaydi. U tomoshabinni o’tmishdan hozirgi kunga, haqiqatdan fantaziya olamiga olib boradi, inson mavjudligining abadiy masalalari haqida o’ylashga majbur qiladigan o’ziga xos ong oqimini yaratadi.

Film she’riy teranlik va metaforiklikka boy bo’lib, diqqat bilan qabul qilish va talqin qilishni talab etadigan ramzlar va alegoriyalar bilan to’ldirilgan. Filmning har bir ramkasi xuddi rasmga o’xshaydi, har bir sahna inson ruhining sirlarini ochib beradigan elementdir.

Qahramonlar:

1. Rejissyor (avtobiografik tasvir): Filmning bosh qahramoni va bevosita muallifi, uning xotiralari va fikr-mulohazalari rasmning asosini tashkil etadi.

2. Ota-onalar: Bolalik va oila haqidagi xotiralarni aks ettiruvchi qahramonlar, bosh qahramonni tushunishda muhim ahamiyatga ega.

3. Bolalar va yoshlik: Bosh qahramonning shaxsini shakllantiruvchi va uning dunyoga munosabatini belgilovchi bolalik va yoshlik xotiralari.

Mavzular:

• Xotira va xotiralar: Film vaqt va xotira, xotiralar va ularning inson ongiga taʼsiri mavzusini oʻrganadi.

• She’riyat va san’at: U ijodkorlik va ilhom mavzusini ko’rib chiqadi, san’at va hayot o’rtasidagi bog’liqlikni o’rganadi.

• Hayotning mazmuni: Film hayotning mazmuni va borliqning mohiyati haqida savollar berib, tomoshabinni falsafiy fikrlashga undaydi.

Rejissyor:

20-asrning eng buyuk kinorejissyorlaridan biri Andrey Tarkovskiy «Oyna» ni tomoshabinlarda chuqur his-tuygʻular uyg’otadigan san’at asari sifatida yaratdi.

Xulosa:

«Oyna» (1975) kinematografiyaning eng yaxshi asari boʻlib, u har bir tomoshabinning qalbida unutilmas iz qoldiradi. Bu chuqur falsafa va metaforiklikka ega bo’lgan she’r filmi, tomoshabinlarni hayot va o’lim, sevgi va yo’qotish, vaqt va xotiraning abadiy mavzulari haqida o’ylashga undaydi.