Topish

Rambam - Biografiya

«Moshe bin Maymon» nomi bilan ham tanilgan, yahudiy va jahon madaniyatiga qoʻshgan hissasi shak - shubhasiz, buyuk donishmand, olim va faylasuf boʻlgan. Uning hayoti va ijodi bilim, izlanish va ongga ishonish istagini ifodalaydi. Keling, a tarjimai holiga kirib, uning tibbiyot, falsafa va diniy fikrga qoʻshgan ulkan hissasi haqida koʻproq bilib olaylik.

Rambam 1138 yilda Andalusiyaning Kordoba shahrida tugʻilgan. Uning oilasi diniy ta’qiblar tufayli o’z vatanidan qochishga majbur bo’ldi va ular Marokashdan, keyin esa Misrdan boshpana topishdi. Rambam yoshligidanoq ilmga katta qiziqish koʻrsatib, Tavrot, Talmud va boshqa muqaddas matnlarni oʻrganishni boshlagan.

Rambam tibbiy yutuqlari bilan ham mashhur edi. U mashhur shifokor boʻlib, Qohiradagi Sulton Saloh ad-Din saroyida ishlagan. Uning «Tibbiyot boʻyicha kanon» va «Ruhni davolash» kabi tibbiy asarlari oʻrta asr tibbiyotiga chuqur taʼsir koʻrsatdi va koʻplab tillarga tarjima qilindi. Rambam jismoniy va maʼnaviy salomatlikka ham katta eʼtibor bergan va bu boradagi ishlari tibbiyot tadqiqotchilari va amaliyotchilarini ilhomlantirishda davom etmoqda.

Rambam taniqli faylasuf va ilohiyotshunos edi. Uning eng mashhur falsafiy asari «Bepusht direktoriyasi» yoki «Dalolat al-Xairin» boʻlib, u yerda din va falsafa oʻrtasidagi munosabatlarni hamda hayotning mazmunini muhokama qiladi. U aql va imon uygʻunlashishi kerak deb hisoblab, ilohiy tabiat va inson bilimlari haqida mulohaza yuritishga undagan. Uning diniy fikrlash sohasidagi asarlari, jumladan «Mishnaga sharh» kitobi ham yahudiylikda chuqur iz qoldirgan.

Rambam yahudiy va jahon madaniyatida boy va koʻp qirrali meros qoldirgan. Uning bilimga boʻlgan intilishi, bagʻrikengligi va aql - idrokiga boʻlgan hurmati haqiqat va maʼrifatni izlayotganlarga namuna boʻlib xizmat qilmoqda. Uning salomatlik, falsafa va din haqidagi asarlari va gʻoyalari undan keyingi koʻplab olim va faylasuflarga taʼsir koʻrsatdi.

Rambam tarjimai holi - tibbiyotga, falsafa va diniy fikrga qoʻshgan hissasi koʻplab avlodlar uchun dolzarb va ilhomlantiruvchi buyuk donishmand va olim hikoyasidir. Uning ilm-maʼrifat va inson va dunyo tabiatini anglashga intilishi zamonaviy olim va mutafakkirlar uchun muhim boʻlib qolmoqda.