Topish

Stiven Xoking - Biografiya

Uilyam Xoking - aql, ilmiy kashfiyotlar va aql bovar qilmaydigan kurash ruhi bilan bog’liq ism. Uning hayoti va ilmiy ishlari dunyo boʻylab millionlab insonlar uchun ilhom manbai boʻldi. Keling, Xokingning tarjimai holiga kirib, uning ajoyib yo’li haqida ko’proq ma’lumot olaylik.

Stiven 1942 yil 8 yanvarda Angliyaning Oksford shahrida akademik oilada tugʻilgan. Uning otasi biolog, onasi esa faylasuf edi. Yoshligidanoq ilm-fanga qiziqish va aql-zakovat namoyon boʻldi. Garchi u Oksford universitetida oʻqishni boshlagan boʻlsa-da, uning ilmiy faoliyati Kembrijdan kelib chiqqan.

1960 yillarning boshlarida Stiven o’zining beqarorlik va yiqilish kabi g’ayrioddiy alomatlarini seza boshladi. 1963 yilda Kembrij universitetida ikkinchi kursda bo’lganida unga amiotrofik lateral skleroz (ALS), og’ir neyrodegenerativ kasallik tashxisi qo’yilgan. Shifokorlar uning umrini bir necha yil deb taxmin qilishgan.

Men ilm-fan va ilmiy faoliyatimga e’tibor qaratishga qaror qildim. U oʻzining doktorlik tadqiqoti ustida ishlay boshladi va asosiy eʼtiborini qora tuynuklar va kosmologiyaga qaratdi. Uning ishi shu qadar fundamental ediki, u qora tuynuklar va kosmosdagi singulyarlik haqidagi tasavvurlarni butunlay o’zgartirdi.

1988-yilda Xoking oʻzining mashhur «Qisqacha vaqt tarixi» (A Brief History of Time) kitobini nashr etdi. Kitob fizika va kosmologiyaning murakkab konsepsiyalarini keng auditoriya uchun qulay shaklda taqdim etdi. U dunyoda eng koʻp sotiladigan va keng tarqalgan ilmiy asarlardan biriga aylandi.

Stiven qora tuynuklar va kosmologiya sohasidagi tadqiqotlarini davom ettirdi. Uning koinot kengayishi, qora tuynuklar mavjudligi va kosmik singulyarizmlar haqidagi asarlari uni dunyodagi eng nufuzli fiziklardan biriga aylantirdi. Uning nazariy tadqiqotlari ham vaqt va fazoning tabiati haqidagi tushunchamizni kengaytirishga imkon berdi.