Topish

Rumi - Biografiya

Koʻpincha sodda deb ataladigan Mevlona Jaloliddin jahon adabiyoti va maʼnaviyatiga qoʻshgan hissasi shak-shubhasiz buyuk shoir, mutafakkir va tasavvufchi boʻlgan. Uning sevgi, imon va maʼnaviy yoʻl haqidagi sheʼrlari butun dunyo boʻylab insonlarni ruhlantirib, ularning ongini yoritadi. Keling, Mevlyananing tarjimai holiga kirib, uning ajoyib hayoti va ijodi haqida koʻproq maʼlumot olaylik.

Mevlyana Rumi 1207 yil 30 sentabrda hozirgi Afgʻonistonda joylashgan Balx shahrida tugʻilgan. Uning oilasi yoshligida Saljuqiylar imperiyasining bir qismi boʻlgan Konya shahriga koʻchib oʻtgan. Konyada u mumtoz arab adabiyoti, diniy matnlar va fanlarni o’rganishni o’z ichiga olgan ta’lim oldi.

Ammo Rumiy hayotidagi eng muhim voqea 1244 yilda tasavvufiy muallim va faylasuf Shams-i Tabriziy bilan uchrashdi. Bu uchrashuv uning maʼnaviy yoʻlida muhim ahamiyatga ega boʻldi va oʻzining eng buyuk sheʼriy asarlarini yaratishga ilhomlantirdi. Rumiy va Shams oʻrtasidagi munosabat samimiy maʼnaviy muhabbat va haqiqatni izlashni anglatadi.

Ruhiy his-tuygʻular va Shams bilan uchrashish taʼsirida Rumi oʻz sheʼrlarini yoza boshladi, ular «Masnaviy-i-Ma’naviy» yoki shunchaki «Masnaviy» deb nomlandi. Ushbu keng koʻlamli sheʼriy asar 25 000 dan ortiq oyatlarni oʻz ichiga oladi va sevgi, imon, maʼnaviy yoʻl va Xudo bilan birdamlik mavzularini koʻrib chiqadi. Rumi oʻzining maʼnaviy gʻoyalarini ifodalash uchun metafora va alegoriyalardan foydalangan va uning sheʼrlari hali ham koʻplab oʻquvchilarni ilhomlantirmoqda.

Rumiy va uning sheʼriyati taʼlimotlari asosida Mevlaviy orden yaratildi. Orden dxikr - maʼnaviy amaliyotlar va ibodatlarni, shuningdek, xoreografik harakatlarni, jumladan, oʻziga xos dumaloq raqslarni amaliyotga tatbiq etadi. Bu raqslar Xudoga maʼnan yaqinlashishni va U bilan birdamlikni izlashni anglatadi.

Mevlina Rumiy jahon adabiyoti va maʼnaviyatida oʻchmas iz qoldirgan. Uning sevgi va imon haqidagi sheʼrlari koʻplab tillarga tarjima qilinib, butun dunyoda oʻqilib, oʻrganilmoqda. Uning maʼnaviy muhabbat va Xudo bilan birdamlik haqidagi falsafasi koʻplab mutafakkir va shoirlarga taʼsir qilgan.