Topish

Roza Lyuksemburg - Biografiya

Lyuksemburg olim, inqilobchi va ijtimoiy adolat uchun kurashchi boʻlib, jahon sotsializmi va inqilobi tarixidagi eng nufuzli shaxslardan biri boʻlib qolmoqda. Uning hayoti va faoliyati inson huquqlari va ijtimoiy oʻzgarishlar uchun kurashning tarixiy rivoyatiga mustahkam mos keldi. Ushbu maqolada uning tarjimai holini, sotsialistik nazariyani rivojlantirishdagi faol rolini hamda Germaniya va jahon inqilobi tarixiga qoʻshgan hissasini koʻrib chiqamiz.

Rosa (haqiqiy ismi - Rosalia Lyuksemburg) 1871 yil 5 martda Rossiya imperiyasi tarkibida (hozirgi Polsha hududi) joylashgan Seleb shahrida tugʻilgan. U yahudiy oilasida oʻsgan va yoshligidanoq ajoyib intellektual qobiliyatlarni namoyon etgan.

Keyinchalik Rosa Shveysariyaga koʻchib oʻtdi va u yerda oʻqishni davom ettirdi. U Tsyurix universitetida oʻqigan va u yerda iqtisod va siyosat fanlari bilan shugʻullangan. Uning o’qishi o’z atrofidagi ijtimoiy tengsizlik va ekspluatatsiyani o’zgartirish istagidan ilhomlangan edi.

Polshaga qaytib kelgach, Roza siyosiy hayotning faol ishtirokchisiga aylandi. U sotsial-demokratik harakatga qo’shilib, ishchi va ayollar huquqlarini himoya qila boshladi. Uning adolat uchun kurashga bo’lgan ishtiyoqi va murakkab siyosiy g’oyalarni ifoda etish qobiliyati uni siyosiy nutqda muhim ovozga aylantirdi.

XX asrning boshlarida Roza Lyuksemburg Germaniyaga koʻchib oʻtdi va u yerdagi sotsialistik harakatning asosiy shaxsiga aylandi. Uning imperializmni tanqid qilishi va ishchilar huquqlarini himoya qilishdagi faolligi uni jahon sotsialistik harakatida mashhur va hurmatga sazovor qildi.

Biroq, uning hayotidagi eng mashhur davr 1917 yildagi Rossiyadagi Sovet inqilobi edi. Rosa Rossiyadagi voqealarni tanqid qilib, bolsheviklar tomonidan koʻrilayotgan shafqatsizlik va avtoritar choralarni qoraladi. U ijtimoiy adolat tarafdori edi, ammo zo’ravonlikdan voz kechdi.