Tap

Sentimentalizm rasionalizmiň we bilimiň reaksiýasy hökmünde

Edebi ugur hökmünde sentimentalizm XVIII asyryň Europeanewropa medeniýetinde rasionalizmiň we aň-bilimiň agdyklyk etmegine jogap hökmünde ýüze çykdy. Edebi seljerişiň bu reanrynda häzirki zaman jemgyýetinde duýgularyň, duýgularyň we ruhy gymmatlyklaryň ähmiýetini nygtap, sentimentalizmiň rasionalizme we aň-terbiýä duýgudaşlyk we ahlak deňagramlylygy hökmünde nähili çykyş edendigi öwrenilýär.

Rasionalizm we aň-bilim bilimiň we hakykatyň esasy çeşmesi hökmünde aňy, logikany we ylymy wagyz edipdir. Şeýle-de bolsa, sentimentalistler adam tebigatynyň rasionalistleriň pikir edişinden has çylşyrymly we köptaraply bolandygyny öňe sürýärler. Olar parahatçylyga we adamlaryň arasyndaky gatnaşyklara düşünmekde duýgularyň, duýgularyň we duýgularyň ähmiýetini nygtadylar.

Edebiýatda sentimentalizm adamyň hoşniýetliligini, rehimdarlygyny we ahlak gymmatlyklaryny gorady. Sentimentalistleriň eserlerinde köplenç ýönekeý adamlaryň pajygaly ykballary we görgüleri beýan edilýärdi, bu bolsa okyjylaryň arasynda duýgudaşlyk döretdi we sosial adalat we ynsanperwerlik ugrunda hereket etmäge itergi berdi.

Sentimentalizmi öwrenmek rasionalizme we aň-terbiýä bolan reaksiýa hökmünde medeniýet taryhynda dürli filosofiki tendensiýalaryň arasyndaky çylşyrymly gatnaşyklara has gowy düşünmäge mümkinçilik berýär. Şeýle hem dürli taryhy döwürlerde adamlar üçin nähili emosional we ahlak zerurlyklarynyň möhümdigini we edebiýatyň şol zerurlyklary we islegleri nähili görkezýändigini görmäge mümkinçilik berýär. Edebi derňewiň bu reanry edebiýatyň we medeniýetiň taryhynda sentimentalizmiň ähmiýetine we roluna, onuň häzirki zaman jemgyýetine edýän täsirine has gowy düşünmäge okyjylara kömek etmäge gönükdirilendir.