Tap

Walt Witman - Biografiýa

Witman: Amerikan halkynyň erkinligi, hyjuwy we sesi bilen baglanyşykly at. Bu görnükli şahyr, journalisturnalist we adam amerikan edebiýatynyň taryhynda ýatdan çykmajak yz galdyryp, ruhubelentlik bilen ýazypdyr. Bu terjimehalda biz Witmanyň durmuşyna çümüp, onuň döredijiligini öwreneris we onuň poeziýa we jemgyýete edýän täsirine baha bereris.

Walt 1819-njy ýylyň 31-nji maýynda ABŞ-nyň Nýu-Yorkork ştatynyň West Hils şäherinde doguldy. Walter we Luiza Witmenleriň maşgalasyndaky dokuz çaganyň ikinjisi. Maşgalasy sada bolupdyr we ol çäkli bilim alypdyr. Şeýle-de bolsa, ene-atasy ony okamaga we edebiýata bolan söýgüsine itergi berdiler.

Walt karýerasyna printer we journalisturnalist hökmünde başlady. Onuň ilkinji neşirleri ýerli gazetlerde goşgulary we prozalary öz içine alýardy. 1836-njy ýylda Nýu-Yorkorka göçüp, journalisturnalist we printer bolup işledi. Şol döwürde ol öz-özüni terbiýeläp başlady we edebiýata we syýasata işjeň gyzyklanma bildirdi.

1855-nji ýylda çap eden "Ösümlikleriň ýapraklary" (Leaves of Grass) atly goşgusy Walt Witmanyň iň meşhur we ähmiýetli eseri boldy. Bu goşgy onuň edebi çykyşy we amerikan poeziýasynyň nyşany boldy. Ol demokratiýa, indiwidualizm we azatlyk baradaky pikirleri beýan edip, adaty bolmadyk erkin görnüş we mazmun bolupdyr.

Bu goşgy jemgyýetiň we tankytçylaryň garyşyk reaksiýalaryna sebäp boldy, ýöne Witman onuň gymmatyna ynanýardy we indiki neşirlerde ony doldurmagy we giňeltmegi dowam etdirýärdi. "Otlaryň ýapraklary" Amerikanyň medeniýetiniň we edebiýatynyň möhüm nyşanyna öwrüldi we olar köp şahyrlara we ýazyjylara täsir etdi.

Walt ABŞ-daky raýat urşy (1861-1865) baradaky goşgy eserleri bilen tanalýar. Ol uruş döwründe hassahananyň sanitary bolup işledi we ynsanperwerlik ideýasyna we ýaralananlara we ejir çekýänlere ideg etmegiň ähmiýetine haýran galdy.