Tap

Mihail ovakowlewiç Perelman - Biografiýa

Perelman: Matematika zehini we asyryň hereketi

Mihail ovakowlewiç (13-nji ýylyň 1966-nji iýunynda doglan) - diňe bir matematiki zehiniň däl, eýsem ylmy ugurda edermenligiň nyşanyna öwrülen at. Geometriýa we topologiýa boýunça çuňňur gözlegleri bilen tanalýan bu rus matematigi matematika we ylmy jemgyýet dünýäsinde ýatdan çykmajak yz galdyrdy. Bu terjimehalda onuň durmuşynyň esasy pursatlaryny, ylmy açyşlaryny, iň çylşyrymly matematiki meseleleriň birini çözmäge goşan ajaýyp goşandyny, şeýle hem ylym dünýäsine galdyran täsirini gözden geçireris.

Mihail Leningradda (häzirki Sankt-Peterburg) inerener we matematik maşgalasynda dünýä indi. Ene-atasy ylmy bilimleriň wepaly tarapdarlarydy we çagalykdan matematika bolan gyzyklanmasyny höweslendirýärdi. Ol çagalygynda matematika boýunça ajaýyp ukyplaryny görkezip, zehinini mekdepde görüpdir.

Orta mekdebi gutarandan soň, Mihail Leningrad döwlet uniwersitetine (häzirki Sankt-Peterburg döwlet uniwersiteti) girdi. Onuň okuw barlaglary çuňňur seljerme we özboluşly pikirler bilen tapawutlanypdyr.

Mihail Perelman topologiýa we geometriýa pudagyna ajaýyp goşant goşdy we onuň eserleri dünýä ylmy jemgyýetçiliginde ykrar edildi. Şeýle-de bolsa, onuň iň meşhur we möhüm goşandy matematikada iň çylşyrymly we syrly meseleleriň biri bolan Poinkare çaklamasynyň çözülmegi boldy.

Poinkare gipotezasy XX asyryň başynda beýik fransuz matematigi Anri Poinkare tarapyndan teklip edildi we onýyllyklaryň dowamynda çözülmedi. 2003-nji ýylda Mihail bu meseläni çözmegi teklip eden eserlerini çap etdi. Onuň subutnamasy ajaýyp we çylşyrymly bolup, bütin ylmy dünýäniň ünsüni özüne çekdi.