Tap

Fridrih Nitsşe - Biografiýa

Nitsşe çuňňur filosofiki pikirler, ahlak we din baradaky tankydy garaýyşlar, şeýle hem dünýä medeniýetine we filosofiýasyna ajaýyp täsir galdyran edebi eserler bilen baglanyşykly at. Bu terjimehalda Nitsşeniň durmuşyny we filosofiki taglymatlaryny, filosofiýa we edebiýata goşan goşandyny, şeýle hem häzirki zaman dünýäsine edýän täsirini gözden geçireris.

Fridrih Wilgelm 1844-nji ýylyň 15-nji oktýabrynda Prussiýanyň (häzirki Germaniýa) Rýoken şäherinde doguldy. Onuň kakasy ruhany bolup, maşgalasy hristian şertlerinde ýaşaýardy. Fridrihiň ilkinji ýyllary öz garaýyşlaryny emele getirip, filosofiýa we edebiýaty öwrenip başlan döwürdi.

Orta mekdebi gutarandan soň Bonn uniwersitetine, soňra bolsa Leýpsig uniwersitetine girdi. Okuwy üstünlikli geçdi we Bazel uniwersitetinde nusgawy filologiýa professory bolup işe başlady.

Fridrih ahlak, din we adam tebigaty baradaky adaty düşünjäni tersine öwüren birnäçe rewolýusiýa pikirlerini beýan eden filosofiki eserleri bilen meşhur boldy. Ol "häkimiýete erk", "ahlak güýçsizligi" we "adatdan daşary adam" baradaky pikirleri wagyz edipdir. Onuň eserleri "Zaratustranyň aýdyşy ýaly", "Zaratustranyň aýdyşy ýaly. Sözbaşy" ", Zaratustra şeýle ýazypdyr. Aýdymlar we bölekler" ", Ahlak genealogiýasy" we başgalar.

Onuň eserleri ýiti çekişmelere sebäp boldy we jemgyýetçilik pikirini paýlaşdy. Nietzşe dine garşy garaýyşlary we ahlak baradaky batyrgaý sözleri üçin tankyt edildi. Onuň "baky gaýdyp gelmek" we "ähli gymmatlyklara gaýtadan baha bermek" baradaky pikirleri häzirki zaman dünýäsinde gyzyklanma we çekişmelere sebäp bolmagyny dowam etdirýär.

Fridrih şahsy göreşleri we saglyk problemalary bilen hem tanalýardy. 1889-njy ýylda nerw keselinden soň Turindäki psihiatrik keselhanada gutardy. Onuň soňky ýyllary kesel we däli boldy. Ömrüniň köp bölegini izolýasiýa we daşarda geçirdi.