Tap

Antonio Gramşi - Biografiýa

Gramşi (Antonio Pietro Gramsci) italýan filosofy, ýazyjysy we syýasy aktiwisti bolup, onuň pikirleri dünýä syýasatyna we filosofiýasyna uly täsir edipdir. Onuň terjimehaly - sosial adalat we bilim ugrundaky höwesjeň söweşijiniň hekaýasy. Geliň, onuň durmuşyna we döredijiligine çümeliň.

Antonio 1891-nji ýylyň 22-nji ýanwarynda Alessandria şäherinde kiçijik bir işgäriň maşgalasynda dünýä indi. Çagalygy we ýaşlygy aňsat däldi, ýöne ol edebiýata we pelsepä irki gyzyklanmany görkezdi. Stipendiýanyň netijesinde Turin uniwersitetine girdi we şol ýerde filosofiýa we syýasy ylymlary öwrenip başlady.

XX asyryň başynda Italiýanyň çepçi syýasy hereketlerinde aktiwist boldy. Sosialistik partiýa goşuldy we "L'Avanthardia" gazetiniň redaktory boldy. Onuň makalalary we neşirleri çalt ünsi özüne çekdi we olaryň seljeriş çuňlugy we aýdyňlygy sebäpli meşhur boldy.

Gramşa tarapyndan işlenip düzülen esasy düşünjeleriň biri "medeni gahryman" ("intellettuale organico") ideýasydy, ol ylmy we intellektual bilim bilen baglanyşykly bolup, jemgyýetiň bähbidine işlärdi. Ol intellektuallaryň jemgyýetçilik adalaty we jemgyýetçilik gurluşlarynyň üýtgemegi ugrundaky göreşde hereketlendiriji güýç bolup biljekdigine ynanýardy.

Gramşi marksistik teoriýany italýan şertlerine uýgunlaşdyrdy. Onuň medeniýet we döwlet baradaky eserleri marksistik pikir we syýasy filosofiýa üçin möhüm ähmiýete eýe boldy. Ol köpçüligiň aňynyň kemala gelmeginde medeniýetiň we bilimiň ornuny seljerdi we olara aýratyn ähmiýet berdi.

1926-njy ýylda Italiýada faşistler häkimiýet başyna gelensoň, tussag edildi. Ol türmede 11 ýyl töweregi wagt geçirdi, ýöne hut şu döwürde özüniň meşhur "Türmeden depderlerini" ("Quaderni del carcere") ýazdy. Bu ýazgylar onuň filosofiýasynyň we syýasy ideýalarynyň esasyna öwrüldi.