Tap

Albert Einşteýn - Biografiýa

Einşteýn (14 mart 1879 - 18 aprel 1955) - häzirki zaman fizikasynda rewolýusiýa we ylym taryhynda iň meşhur atlaryň biri bilen baglanyşykly at. Onuň deňeşdirme teoriýasy älem baradaky düşünjämizi üýtgetdi, onuň ajaýyp ylmy üstünlikleri bolsa fizikanyň täze döwrüne ýol açdy. Bu terjimehalda biz onuň durmuşynyň esasy pursatlaryny, ylmy açyşlaryny, dünýä ylmyna we jemgyýetçilik işjeňligine edýän täsirini gözden geçireris.

Albert Germaniýanyň Ulme şäherinde bilimli ýewreýleriň maşgalasynda dünýä indi. Çagalygy bilesigelijilik we akyl bilen bellendi. Ol ilkibaşdan ylmy gözleglere bolan höwesini görkezdi we bu oňa soňra görnükli fizik bolmaga kömek etdi.

1905-nji ýylda ylmy dünýäni üýtgeden makala çap etdi. Bu eserinde wagtyň, giňişligiň we energiýanyň gatnaşygyny beýan edýän meşhur deňlemelerini hödürledi. Otnositellik teoriýasy fizikany rewolýusiýa etdi we köp sanly gözleg we açyşlar üçin esas boldy.

Albert 1921-nji ýylda fotoelektrik täsirini düşündirendigi üçin fizika boýunça Nobel baýragyna mynasyp boldy. Onuň ady zehinliligiň we ylmy üstünlikleriň sinonimine öwrüldi. Ol Europeewropada we ABŞ-da uniwersitetlerde mugallymçylyk etdi, öz döwrüniň iň gowy alymlary bilen hyzmatdaşlyk etdi we ajaýyp açyşlary dowam etdirdi.

Einşteýn ylmy üstünliklerinden başga-da parahatçylygyň we sosial adalatyň işjeň tarapdarydy. Ikinji jahan urşy döwründe Albert Einşteýn bilen Franklin Ruzweltiň ýadro ýaragyny döretmegi maslahat berýän hatyna gol çekdi we soňra bu işe gatnaşandygyna gynanç bildirdi.

Şeýle hem ol ýadro ýaryşyna garşydy we dünýä parahatçylygy we ýaragsyzlanmak hereketiniň işjeň agzasydy. Onuň sesi dünýä syýasatynda we howpsuzlyk meselelerinde möhüm ähmiýete eýe boldy.