Издөө

Гай Фокс - Биография

Фокс (1749-1806) - Улуу Британиядагы жарандык эркиндиктер жана укуктар үчүн күрөштүн символу. Бул англиялык реформатор жана аболиционист кулчулукту жоюу жана жарандык эркиндиктер үчүн күрөштө негизги ролду ойноп, өз өлкөсүнүн тарыхында жана адам укуктары үчүн күрөштө өчпөс из калтырды. Бул текстте биз Гай Фокстун жашоосу жана ишмердүүлүгү жөнүндө сөз кылабыз.

Гай 1749-жылы 24-октябрда Англиянын Уинчестер шаарында туулган. Анын ата-энеси орто класстын өкүлдөрү болгон, анын атасы саатчы болгон. Жаш кезинен эле Гай билимге кызыгып, философия менен саясатты изилдей баштаган. Анын акыл жөндөмдүүлүгү жана чечкиндүүлүгү ага жакшы билим алууга жана таасирдүү реформатор болууга жардам берген.

Гай Фокстун өмүр баяны 1780-жылы "Ачуулануу күнү" (англ. The Gordon Riots) деп аталган окуяларга катышкан. Бул Улуу Британиядагы католик боштондук актысына жана католиктерди басмырлоого каршы нааразылык акциялары менен байланышкан бир катар башаламандыктар жана толкундоолор болду. Гай демонстранттардын лидерлеринин бири болгон жана жарандык эркиндиктерди жана укуктарды активдүү жактаган.

Бирок, Гай Фокстун ишмердүүлүгүнүн эң маанилүү бөлүгү анын кулчулукту жоюу үчүн күрөшү болгон. 18-кылымдын аягында кулчулук Британ империясында кеңири жайылган жана Гай бул практикага катуу каршы чыккан. Ал Улуу Британиядагы кулчулукка каршы коомдук уюмдун негиздөөчүлөрүнүн бири болуп калды - Кулчулукка каршы коом (The Society for Effecting the Abolition of the Slave Trade). Бул коом кулчулукту жоюу үчүн күрөштүн жолундагы биринчи кадам болгон жана коомдук пикирге олуттуу таасир эткен.

1783-жылы Гай Фокс парламентке мүчө болуп, бийликке каршы реформалар үчүн күрөштү уланткан. Ал кулчулукту жоюу жана африкалык кулдардын укуктары жөнүндө маселени көтөрүп сүйлөдү. Анын аракети жана адам укуктары үчүн күрөшүүгө болгон кумарлануусу Британ империясында кулчулукту жоюу үчүн жагымдуу атмосфераны түзүүгө жардам берген.

Британ империясында кулчулуктун жоюлушу 1807-жылы кабыл алынган, бирок Гай 1806-жылы бул тарыхый жеңишти күтпөстөн каза болгон. Анын адам укуктары үчүн күрөшкө жана кулчулукту жоюуга кошкон салымы унутулгус бойдон калып, анын ысымы жарандык эркиндиктер жана адилеттүүлүк үчүн күрөштүн символу болуп калды.