Topish

Osip Mandelstam - Biografiya

Mandelshtam - ajoyib sheʼriy isteʼdod va fojiali taqdirni oʻzida mujassam etgan nom. XX asrning eng buyuk soʻz ustalaridan biri boʻlgan bu rus shoiri adabiyot olamida oʻlmas meros qoldirdi. Ushbu tarjimai holda Mandelstamning hayoti va ijodi, uning rus va jahon adabiyotiga taʼsiri, rejim va jamiyat bilan munosabatlarining murakkab tarixi haqida gapirib beramiz.

Osip Emilevich 1891 yil 15 yanvarda Varshavada tug’ilgan. Uning oilasi yahudiy boʻlib, yosh Osip adabiyot va sheʼriyatga qiziqish koʻrsatdi. U Sankt-Peterburg universitetida oʻqigan va u yerda oʻz davrining adabiy elitasi bilan tanishgan.

O’zining she’riy faoliyati boshidanoq o’ziga xos iste’dod va uslubni namoyon etdi. Uning sheʼrlari yorqin va obrazli boʻlib, tezda boshqa yozuvchi va shoirlar orasida eʼtirofga sazovor boʻldi. Uning adabiy doirasiga Anna Axmatova, Nikolay Gumilev, Sergey Yesenin va rus adabiyotining boshqa koʻplab taniqli shaxslari kiritilgan.

Osip koʻplab ajoyib sheʼriy asarlar, jumladan, mashhur «Moskva davri» va «Vaqt shovqini» sheʼrlarini yaratgan. Uning sheʼriyati ifoda, ramziylik va chuqur falsafiy mazmun bilan ajralib turardi. U koʻpincha Dante, Mikelanjelo va Gyote asarlaridan ilhomlanib, mumtoz adabiyot va sanʼatga murojaat qilgan.

Mandelshtam Rossiya tarixidagi murakkab davrda yashagan. Uning Stalin va sovet rejimi haqidagi tanqidiy she’rlari maxfiy politsiya e’tiborini tortdi va u ta’qibga uchradi. 1934 yilda Mandelshtam hibsga olinib, lagerga yuborildi va u yerda u aql bovar qilmaydigan azoblardan omon qoldi.

1938 yilda lagerdan ozod bo’lgach, u Moskvada yashab, tarjima va tanqid bilan shug’ullangan. 1939 yilda u muhojirlikka harakat qildi, ammo 1940 yilda SSSRga qaytib keldi. U yozishda davom etdi, ammo lagerlarda ogʻir sharoitlar tufayli sogʻligi yomonlashdi.