Topish

John Milton - Biografiya

Milton (Jon Milton) - soʻz kuchi va goʻzalligining madhiyasi kabi yangraydigan nom. U buyuk ingliz shoiri, siyosatchi va mutafakkir bo’lib, uning ingliz va jahon adabiyotiga ta’sirini baholab bo’lmaydi. Keling, bu buyuk adibning boy hayoti va ijodiga sho’ng’iymiz.

Jon 1608 yil 9 dekabrda Londonda oʻrta sinf oilasida tugʻilgan. Uning otasi Jon Milton ham muvaffaqiyatli skripkachi va musiqachi, onasi Sara Jeffri esa uy bekasi edi. U xususiy o’qituvchilardan boshlab sifatli ta’lim oldi, so’ngra Londondagi Sent-Pols Skulga, so’ngra Oksford universitetining Krist Cherchga o’qishga kirdi. Uning ta’limi klassik tillardan tortib diniy va falsafiy adabiyotlargacha bo’lgan keng ko’lamli mavzularni qamrab olgan.

Jon oʻzining sheʼriy isteʼdodi va adabiyotdagi bilimlari bilan mashhur boʻldi. Uning ilk asarlari turli mavzularda, jumladan maʼnaviy va diniy mavzularda yozilgan sheʼrlarni oʻz ichiga oladi. U, shuningdek, Gomerning «Odisseya» kabi mumtoz asarlarni tarjima qilish bilan shugʻullangan. Ammo uning eng mashhur va eng muhim asari - «Yoʻqolgan jannat» (Paradise Lost) dostoni boʻlib, u Lusiferning qulashi va Odam Ato va Momo Havoning gunohlari haqida hikoya qiladi. Bu asar ingliz sheʼriyatining eng yuqori choʻqqilaridan biri va adabiyot tarixidagi eng buyuk sheʼr hisoblanadi.

U o’z she’riyatidan tashqari ingliz inqilobi davrida faol siyosatchi bo’lgan. U respublika hukumatini qo’llab-quvvatlagan va ko’plab siyosiy risolalar va esselar yozgan, jumladan, matbuot erkinligi tarafdori bo’lgan «Areopagitica» (Areopagitica). Uning siyosiy e’tiqodi va so’z erkinligi uchun kurashi ingliz jamiyatida demokratiya va erkinlik rivojiga ta’sir ko’rsatdi.

Jon Milton oʻzining diniy eʼtiqodlarini oʻz asarlarida aks ettirgan. U protestant boʻlib, anʼanaviy katolik taʼlimotlarini, ayniqsa papa hokimiyatini rad etgan. Imoni uning hayoti va ijodining muhim qismi edi.

Miltonning «Yoʻqolgan jannat» (Paradise Regained) va «Samson Agonistes» (Samson Agonistes) kabi eng mashhur asarlari. Uning she’rlari diniy va falsafiy fikrlashdan tortib, sevgi lirikasigacha bo’lgan mavzularni qamrab oladi.