Topish

Andrej Vaydya - Biografiya

Vayda o’z iste’dodining yorqinligi bilan jahon kino san’atini yoritgan nomdir. Polshalik rejissyor, prodyuser va ssenariy muallifi Vayda mualliflik kinosi ramzi va kino tarixidagi eng nufuzli rejissyorlardan biriga aylandi. Keling, Anjey Vaydaning tarjimai holini chuqur oʻrganib, uning hayoti, faoliyati va jahon sanʼatiga qoʻshgan hissasini yoritaylik.

Anjey 1926-yil 6-martda Polshaning Lodz shahrida tugʻilgan. Uning bolaligi va yoshligi Ikkinchi jahon urushi davriga toʻgʻri keldi va bu uning hayoti va sanʼatida chuqur iz qoldirdi. U Lodz universitetida tahsil olgan va u yerda kinematografiya olamidagi faoliyatini boshlagan.

Andrej oʻz faoliyatini hujjatli filmlar va qisqa metrajli filmlar rejissyori sifatida boshlagan. U Polsha kino maktabi va filmlar yaratishda yangicha yondashuvni ilgari surgan «Polsha kinofikatsiyasi» harakatining asoschilaridan biri edi. Uning «Zalp» (1957) va «Kul va olmos» (1958) kabi dastlabki asarlari tanqidchilar eʼtiborini tortdi va uni isteʼdodli rejissyor sifatida tasdiqladi.

Anjey oʻziga xos uslub va mahorati bilan mashhur. Uning filmlari koʻpincha chuqur falsafiy va axloqiy masalalarni oʻrganadi va u har doim sanʼatshunoslik va madaniy ahamiyatga ega boʻlgan filmlarni yaratishga intiladi. Uning «Aralash eman» (1960), «Marmar odam» (1977) va «Katin» (2007) kabi asarlari jahon sahnasida eʼtirof etilgan va jahon kinematografiyasining durdonalariga aylangan.

Anjey Vaydya nafaqat filmlar suratga olgan, balki jahon kinosi rivojini ham faol qoʻllab-quvvatlagan. U «Kann soyasi» xalqaro kinofestivalining asoschisi va hakamlar hay’ati raisi bo’ldi. Uning festivalga qoʻshgan hissasi va umuman kinoga boʻlgan taʼsirini ortiqcha baholash qiyin.

Anjey Vaydaning shaxsiy hayoti ham uning hayotida muhim rol oʻynagan. U taniqli aktrisa va rejissyor Kshishtof Zanussiga turmushga chiqqan. Uning sevimli mashg’ulotlari adabiyot, san’at va musiqani o’z ichiga olgan.